G€LDLAB in het Belasting & Douane Museum: van abstract naar concreet

Hier volgt het (voorlopig) laatste deel de driedelige serie Kijkje achter de schermen. Met deze serie wil ik jullie laten zien waarom ik mijn opdrachten zo leuk en boeiend vind en hoe ik te werk ga. Op dit moment voert Kiss The Princess een opdracht uit bij en mét het Belasting & Douane Museum. Met, omdat de opdrachtgever zelf een belangrijke rol speelt bij het uitvoeren van de geformuleerde opdracht. De opdracht luidt: onderzoek of – en zo ja hoe – het museum thematisch verbreed kan worden en meer maatschappelijke impact kan krijgen.

Waar stonden we ook alweer?
In het eerste en tweede deel heb ik jullie geschetst hoe en waarom het Belasting & Douane Museum thematisch wil verbreden naar een museum over Geld en Economie. Het resultaat is terug te lezen in P.O.€.N. (Dé Plek Over conomie in Nederland - volledige brochure op aanvraag beschikbaar). PO€N is dé plek waar je als middelbare scholier één keer in je leven geweest moet zijn; een soort Prodemos voor Economie. Dit concept is groots en meeslepend, heeft breed maatschappelijk en politiek draagvlak nodig en is voorzien op een andere plek dan het huidige museum. Het realisatietraject hiervan heeft een looptijd van rond de 5 jaar.

Leuk…en nu?
De grote vraag is: hoe sorteer je met het huidige museum voor op het bredere concept PO€N? Hoe kom je van een abstract concept naar een tastbare eerste stap? En hoe kan je dat met maatschappelijke partijen en partners uit het bedrijfsleven realiseren? Daar gaat dit derde deel van Kijkje achter de Schermen over.

Analyse: financiële fitheid in Nederland onder de maat
Om een eerste stap richting PO€N te nemen, besloten we 1) een thematisch bredere tentoonstelling te creëren én 2) dialoog om die tentoonstelling op gang brengen via een nieuw in te richten platformfunctie voor het museum. Het centrale thema voor de tentoonstelling en dialoog diende zich eigenlijk vrijwel direct aan….Want tijdens veel van de interviews die we hielden om tot PO€N te komen, werd ons op het hart gedrukt dat financiële fitheid, of liever gezegd het gebrek hieraan, zo’n groot maatschappelijk probleem is. Diverse experts uit de wetenschap, bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen, beklemtoonden dat meer begrip over economie en geld – financiële fitheid – bijdraagt bij aan meer zelfredzame, participerende en gelukkige Nederlanders, als ook tot lagere maatschappelijke kosten, een hoger welzijnsniveau en zelfs tot een hogere levensverwachting. Echter, het omgekeerde gebeurt: veel Nederlanders weten te weinig over de werking van geld, financiën en economie. Het was duidelijk: financiële fitheid zou het onderwerp van de tentoonstelling en programmering om de tentoonstelling heen worden.

Kort en goed: wat willen we bereiken?
Het Belasting & Douane Museum wil de komende jaren dé fysieke centrale plek in Zuidelijke vleugel van de Randstad worden voor educatie en ontmoeting over financiële fitheid. We willen:

  1. Jongeren in de leeftijd 10 – 14 op een leuke manier goede gewoontes en kennis over financiën bijbrengen. Laten zien hoe je goed met geld omgaat, baas over je geld. Daarmee helpen we hen bij de ontwikkeling van financiële kennis en kunde en daarmee met een financieel goed gefundeerde toekomst.
  2. Het fysieke platform worden waar ontmoetingen, debat, workshops, lezingen en andersoortige activiteiten op het gebied van financiële fitheid worden georganiseerd.

Hoe krijgt dat vorm en…. hoe zorg je voor toegevoegde waarde?
Gezien het belang van het onderwerp, is het niet verwonderlijk dat er veel organisaties, programma’s en initiatieven zijn die genomen worden om jongeren, volwassenen en ouderen financieel fitter te maken en te houden. Ook heeft het thema een plek gekregen in de gesprekken over het nieuwe curriculum voor middelbare scholen. Kortom: het thema heeft de aandacht, er is urgentie en er gebeurt al veel! Maar wat er nog ontbreekt in de zuidelijke vleugel van de Randstad is een fysieke plek waar je het hele jaar (met de klas of als individuele bezoeker) door kunt leren door te doen over hoe geld werkt.

Wij gaan die plek creëren en realiseren!

We maken voor de jonge bezoekers GeldLab; een experience / tentoonstelling over financiële fitheid en voor de volwassen bezoekers en stakeholders een fysiek platform, waar we talks(hows) programmeren, films laten zien, expertsessies houden en actief voorlichting geven. Hier ontstaat het nieuwe clubhuis voor economie en geld.

GeldLab
GeldLab is een museale experience. De collectie speelt met enkele belangrijke stukken een ondersteunende rol, maar centraal in de tentoonstelling staan games, dilemma’s en experimenten. Hierdoor krijgt het leren door te doen concreet vorm. GeldLab is te bezoeken als individuele bezoeker (of met gezin) of klassikaal. Hier leer je op een leuke, speelse toon wat jij doet met je geld en wat doet geld met jou. Het creëren van een fysieke plek voegt echt iets toe, omdat er een andere dynamiek wordt gecreëerd dan in de klas of thuis. Hier leer je door te doen. Juist dat doen is erg belangrijk, hetgeen ook bepleit wordt in het WRR-rapport Weten is nog geen doen. Daarbij kan er op deze fysieke plek continu aanvullend onderzoek gedaan worden naar effectiviteit van verschillende programma’s rondom financiële fitheid. Wanneer je de tentoonstelling verlaat moet je het gevoel hebben dat je meer zelfvertrouwen hebt over de wijze hoe je met geld moet omgaan. De tentoonstelling moet aanzetten tot het doorbreken van taboes rondom (het niet hebben van voldoende) geld en het met meer openheid de dialoog aangaan over (het omgaan met) geld en eventuele problemen die hierbij komen kijken. Bovenal moet het bezoek leuk zijn geweest.

Hoe ziet GeldLab eruit?
De tentoonstelling GeldLab wordt gecreëerd op de bovenste verdieping van het Belasting & Douane Museum. Er zijn 5 – 8 ‘eilanden’ met ieder een inhoudelijk hoofdthema. Al deze eilanden kan je in willekeurige volgorde bezoeken. Onderwerpen zijn: geld verdienen, betalen, organiseren van geldzaken (voor nu en later), schulden, verzekeren, collectieve investeringen (belastingen), verantwoord besteden. Al deze thema’s worden niet droog en saai neergezet, maar op een dusdanige manier vertaald, dat het aansluit bij de belevingswereld van de betreffende leeftijdscategorie. En natuurlijk spelen bij ieder eiland verleidingen een grote rol: reclame, peerpressure, korte termijn versus lange termijn etc. Tussen de eilanden door zijn er games waarmee je geld bij kunt verdienen (digitaal krantenwijk fietsen, glaswerk wegbrengen, auto wassen etc.). Aan de hand hiervan kunnen ook extra zaken worden uitgelegd. Hoe werkt salaris, hoe werkt inkomstenbelasting etc. Ook zorgt het ervoor dat de leerlingen in beweging en daarmee energiek blijven. Na het einde van het spel wordt er – in het geval van een klassikaal bezoek – een eindbespreking gedaan en krijgt de docent handvatten nagestuurd om ook in een opvolg-les er verdere aandacht aan te besteden. Daarmee staat de tentoonstelling niet op zichzelf, maar wordt deze ingebed in de bestaande infrastructuur met betrekking tot financiële educatie.

Platform 
Voor de volwassen bezoekers, buurtbewoners, relevant bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke partijen die meer willen weten over geld en economie en/of kennis(en) op deze thematiek willen opdoen, wordt een fysiek (en waar kan digitaal) platform opgezet. Hier willen we op een veilige, transparante, inhoudelijk kloppende en bij de doelgroep passende wijze de dialoog aangaan van over geld, financiën en economie. Dat doen we voor een aantal doelgroepen met verschillende programmaonderdelen. We programmeren talks(hows), films, expertsessies, netwerkbijeenkomsten maar geven ook actief voorlichting. Hier ontstaat het nieuwe clubhuis voor economie en geld.

Tot slot
De planning is dat in oktober 2021 de tentoonstelling en het platform officieel worden gelanceerd. In maart 2021 – tijdens de week van het Geld – krijgen we van zowel de tentoonstelling en het platform een voorproefje te zien.

Voor meer informatie: matthijs@kisstheprincess.nl

2 oktober 2020

Matthijs de Groot

2 oktober 2020   |  door Matthijs de Groot